Pindakaasgod

Christenen zijn middeleeuws denkende figuren met maximaal twee of drie hersencellen. Dit is hun geloofsgrond:

God gaf de Bijbel
De Bijbel is waar want God gaf hem
God bestaat, dat staat in de Bijbel

Een cirkelredenering, want de Bijbel verwijst naar God, God naar de Bijbel. Het volgt weliswaar de regels van de logica, maar klopt alleen vanwege de niet uitgesproken aanname dat 1) God bestaat en dat 2) de Bijbel zijn geschreven woorden zijn. En omdat deze naar elkaar verwijzen blijf je in een cirkeltje ronddraaien en heb je dus altijd gelijk. Handig! Het aloude ‘het is zo omdat het zo is’. Dit is dus met recht ‘geloof’ te noemen, zoals je ook in het ‘ vliegende spaghettimonster’, kaboutertjes en Sinterklaas kunt geloven.

Dit is hoe ik de laatste tijd atheïsten heb horen praten. Toen ik aangaf dat ik ook christen ben met vermoedelijk dus twee of drie hersencellen, kreeg ik verzachtende omstandigheden toegeschreven: waarschijnlijk had ik wel meer dan drie hersencellen, maar gebruikte ik ze gewoon niet.

Wat mij oprecht verbaasd is dat de eigen cirkelredeneringen niet herkend worden en dat er weinig atheïsten lijken te zijn die de consequenties van het eigen denken doorzien. Zo schetst men bijvoorbeeld eerst een beeld van een God waar geen christen in gelooft, om vervolgens te zeggen hoe belachelijk het is daar in te geloven. Ook worden enorme versimpelingen van standpunten en argumenten gemaakt, zodat het haast lijkt alsof ze zelf niet begrijpen hoe logica en argumentatie werkt. Ik kan het ook:

god bestaat niet
óf god is van pindakaas
We weten dat pindakaas niet goddelijk is
Dus god bestaat niet.

Klopt als een bus, maar het is een god waar (voor zover ik weet) niemand in gelooft. Atheïsten weten bijzonder vaak goden, waar mens noch god in gelooft, te ‘ontmaskeren’. Ook ontwaar ik vaak verwarring over God als ‘ontstaansgrond’ met hoe deze God zich verder laat kennen; wat zijn kenmerken zijn en of hij persoonlijk of onkenbaar is. Een voorbeeld van het eerste is het steeds weer terugkerende ‘vliegende spaghettimonster’, terwijl dit een ‘god’ is welke zich binnen tijd en ruimte begeeft en dus niet de bestaansgrond daarvan kan zijn. Het tweede betreft de specifieke kenmerken van God welke uiteraard voor de gelovige van belang zijn, en voor diens vervolg redeneringen, maar in het geheel niet voor het bestaan van (een) God. Ook als God je ‘geen aardige vent’ lijkt zegt dat niets over zijn bestaan.

Overigens geeft zelfs een vooraanstaand Atheïst als Dawkins in debat met Lennox aan dat hij een heel eind kan meekomen richting de god van Einstein (Deïsme – een onpersoonlijke God). Het is dus wel degelijk de christelijke God waartegen men zich keert.

Toevallig stuitte ik vandaag, bij het schrijven van dit artikel, op een opiniestuk van Bart Klink: ‘Wil de echte God alstublieft opstaan‘. Ook hier dezelfde verwarring; al de genoemde voorbeelden en tegenwerpingen gaan over beelden van God. Niet over zijn bestaan. Moet je niet eerst een definitie hebben dan? Maar; dat is nu net de meest gemaakte tegenwerping; dat we al vooraf weten wat we willen beargumenteren. Laten we eerst beargumenteren of het bestaan een grond heeft. En wat die dan zou kunnen inhouden. Vanaf daar kun je verder redeneren naar ‘wiens God de beste is’. Overigens is er onder christenen best een eenduidig godsbeeld te destilleren, zoals onder andere C.S. Lewis heeft betoogd in Onversneden christendom.

Daarnaast lijkt het mij zo dat wat hier met name voor het voetlicht komt is de bevestiging dat er inderdaad veel ideeën over God zijn en daarmee wordt bevestigd dat er vaak een verkeerd wereldbeeld wordt aangevallen. Je moet tenslotte eerst weten wat iemands wereldbeeld is voordat je deze kunt aanvallen? Laten we het eens omdraaien: ik verklaar bij deze dat er veel atheïsten zijn met verschillende ideeën over welke god zij niet in geloven: de ene gelooft in enkel materie, de ander gelooft wel in ‘geest’ maar niet in een schepper, de ene zegt niets te kunnen weten, de ander weet juist zeker dat god niet bestaat. Omdat atheïsten geen eenduidig wereldbeeld hebben is het ontkennen van God niet houdbaar, daarom bestaat God. Is dit houdbaar? Lijkt me niet; het versterkt juist het feit dat beter navraag gedaan moet worden naar het specifieke godsgeloof in plaats van het prepareren van een stroman.

We moeten het daarom hebben over (gods)argumenten, zoals binnen het christendom over de moraal, het kosmologisch argument of het modaal-epistemisch argument. Of over de consequenties van atheïsme; zoals het probleem van rationaliteit, redelijkheid en logica bij zinloze en willekeurige ontstaansprocessen (de kloof tussen evolutie en naturalisme) of het is/zijn probleem zoals gepostuleerd door David Hume met betrekking tot de moraal.

Laten we naar elkaar proberen te luisteren en zien of er een inhoudelijk gesprek kan plaats hebben, in plaats van zowel het wereldbeeld voor de ander te bedenken alswel het (vervolgens) affakkelen daarvan.

nv-author-image

Erwin de Ruiter

"De ene mens tracht zich uit te drukken in boeken, een ander in laarzen; beide falen waarschijnlijk." - G.K. Chesterton

4 reacties op “Pindakaasgod”

  1. Enkele opmerkingen betreffende de atheist/atheisme:
    Een atheist, die het bestaan van God ontkent, is als een vogel die ontkent dat er een luchtruim is of een vis, dat er een oceaan is; ‘in Hem leven wij, bewegen wij ons en zijn wij’.
    Wanneer hij zijn betoog doet in Papoea Nieuw Guinea of de binnenlanden van Zuid-Amerika zal hij hoogstwaarschijnlijk eindigen in de kookpot.
    Waarom iets ontkennen als het er niet is.? Wanneer ik dagelijks in een park zou lopen en een schitterende boom er op een dag niet meer staat zou ik hem missen. Maar als deze boom er nooit gestaan heeft, waarom zou ik ontkennen dat hij bestaat?!
    De atheist, in zijn ontkenning van God, bevestigt daarmee juist het Godsbestaan.
    Hij zal zich thuisvoelen bij mensen die beweren dat de aarde plat is; dat 1 + 1 = 3; dat er tijdens WO-2 geen concentratiekampen waren.

  2. Enkele opmerkingen betreffende de atheist/atheisme:
    Een atheist, die het bestaan van God ontkent, is als een vogel die ontkent dat er een luchtruim is of een vis, dat er een oceaan is; ‘in Hem leven wij, bewegen wij ons en zijn wij’.
    Wanneer hij zijn betoog doet in Papoea Nieuw Guinea of de binnenlanden van Zuid-Amerika zal hij hoogstwaarschijnlijk eindigen in de kookpot.
    Waarom iets ontkennen als het er niet is.? Wanneer ik dagelijks in een park zou lopen en een schitterende boom er op een dag niet meer staat zou ik hem missen. Maar als deze boom er nooit gestaan heeft, waarom zou ik ontkennen dat hij bestaat?!
    De atheist, in zijn ontkenning van God, bevestigt daarmee juist het Godsbestaan.
    Hij zal zich thuisvoelen bij mensen die beweren dat de aarde plat is; dat 1 + 1 = 3; dat er tijdens WO-2 geen concentratiekampen waren.

  3. Met het militant soort atheïsme van de ‘new atheïsts’ lijkt er inderdaad wel een bekeringsdrang te zijn. Waarom? Zij menen omdat geloof meer kwaad veroorzaakt dan goed doet. Dat wil ik niet te snel van tafelvegen, maar het gesprek over aangaan. Zijn er goede redenen voor atheïsme? Ik ben er weinig tegengekomen, de meeste argumenten zijn tegen het bestaan van God (niet het aannemelijk maken van een wereld zonder God). Maar als je argumenten voor God ontkracht, maak je atheïsme daarmee wel aannemelijker. Zelf ben ik van mening dat er dan nog veel meer voor Deïsme te zeggen is of wellicht agnosticisme. Maar vaak is er ook een emotionele component die raakt aan het kwaad in de wereld en het probleem van het kwaad en een goede God. Dit is nog wel een van de beste argumenten tegen God, maar atheïsme lost dit niet op. Mooi als je daarover met elkaar in gesprek kunt raken.

  4. Goede argumenten om in gesprek te gaan. Iets om over na te denken. Ik moet denken aan een vriendin die me vroeg of ik me kon voorstellen dat zij niet in God geloofde. Ik zei dat ik me dat wel kon voorstellen omdat ik zelf momenten ken waarop ik totaal niet met het geloof bezig ben. Waar je niet mee bezig bent lijkt als het ware ´weg´ maar ja, dat is nog niet hetzelfde als bestaansgronden verkennen. Nu was het daar de setting ook niet naar. We lagen aan een waterplas en gingen zwemmen. We hebben er later wel diepere gesprekken over gehad hoor. Niet dat het hielp…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *